Action đàn guitar là gì? Cách xác định và quy trình điều chỉnh chuẩn

Khoảng cách giữa dây và mặt phím hay còn gọi là action đàn guitar đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với cảm giác bấm và chất lượng âm thanh. Để việc luyện tập trở nên dễ dàng và không bị đau mỏi ngón tay, bạn hãy cùng C-Fly Music tìm hiểu các tiêu chuẩn đo đạc cũng như cách tự điều chỉnh ngay tại nhà trong bài viết này.

Phương pháp xác định khoảng cách Action guitar chuẩn

Action guitar được hiểu là khoảng hở từ mặt phím đến mép dưới của dây đàn. Trường hợp dây đặt quá thấp, quá trình dao động khi gảy rất dễ va chạm vào thanh phím gây ra tiếng rè khó chịu. Ngược lại, dây quá cao sẽ đòi hỏi bạn phải tốn nhiều lực bấm, gây đau mỏi ngón tay.

Các dụng cụ cần chuẩn bị để kiểm tra bao gồm: thước lá milimet hoặc thiết bị đo khoảng cách chuyên dụng. Bạn sẽ tiến hành đo tại 2 mốc quan trọng:

• Tại vị trí phím số 1 (Chịu ảnh hưởng bởi lược đàn – nut): Nhấn giữ ngón tay tại phần dây sát lược đàn, sau đó dùng thước đo khoảng hở giữa phím thứ nhất với phía dưới của dây.
• Tại vị trí phím số 12 (Chịu ảnh hưởng bởi ngựa đàn – saddle): Đo độ cao tại phím 12 khi dây ở trạng thái thả tự do (không bấm). Đây là khoảng cách từ bề mặt phím gỗ đến mép dưới dây đàn. Thao tác đo được thực hiện ở 2 dây ngoài cùng (dây E trầm và dây E bổng). Luôn giữ đàn ở tư thế cầm chơi thực tế khi thực hiện đo đạc.

Hướng dẫn xác định khoảng cách Action đàn guitar chuẩn cho từng loại đàn 

Sau khi đo, bạn đối chiếu chỉ số thu được với bảng thông số chuẩn cho từng dòng đàn bên dưới:

1. Thông số chuẩn đối với dòng đàn Guitar Acoustic

• Tại phím số 1:
  • Dây số 1, 2, 3 (nhóm dây treble): Độ hở lý tưởng là 0.4 mm.
  • Dây số 4, 5, 6 (nhóm dây bass): Độ hở lý tưởng là 0.8 mm.
• Tại phím số 12:
  • Dây số 1, 2, 3 (nhóm dây treble): Độ hở lý tưởng là 2.0 mm.
  • Dây số 4, 5, 6 (nhóm dây bass): Độ hở lý tưởng là 2.8 mm.

2. Thông số chuẩn đối với dòng đàn Guitar Classic

• Tại phím số 1:
  • Dây số 1, 2, 3 (nhóm dây treble): Độ hở lý tưởng là 0.45 mm.
  • Dây số 4, 5, 6 (nhóm dây bass): Độ hở lý tưởng là 0.85 mm.
• Tại phím số 12:
  • Dây số 1, 2, 3 (nhóm dây treble): Độ hở lý tưởng là 2.5 mm.
  • Dây số 4, 5, 6 (nhóm dây bass): Độ hở lý tưởng là 3.5 mm.

Nếu kết quả thực tế lệch so với các mốc chuẩn trên, bạn cần tiến hành các bước điều chỉnh tương ứng.

Quy trình 3 bước tự điều chỉnh độ cao Action của đàn guitar

Việc tự điều chỉnh độ cao dây đàn tại nhà sẽ trở nên vô cùng đơn giản nếu bạn thực hiện đúng trình tự kỹ thuật. Dưới đây là quy trình 3 bước nhanh chóng giúp bạn chủ động tối ưu action cho cây guitar của mình:

Bước 1: Xử lý ty chỉnh cần

Thanh ti gia cố bên trong cần đàn có tác dụng trực tiếp đến độ cong của cần và độ cao dây. Sử dụng lục giác chuyên dụng vặn trục xoay:

• Xoay nới lỏng ty chỉnh khiến cần đàn võng xuống, làm dây đàn hạ thấp hơn.
• Xoay siết chặt ty chỉnh giúp cần đàn thẳng hơn, đẩy khoảng cách dây lên cao.

Lưu ý: Căn chỉnh ty ở độ thẳng vừa đủ để tạo tiền đề thuận lợi cho việc xử lý lược đàn và xương ngựa ở bước tiếp theo.

Bước 2: Xử lý lược đàn (Nut)

Dùng thước kiểm tra lại khoảng cách dây ở phím 1 để xác định xu hướng nâng hay hạ:

• Muốn nâng cao lược: Đệm thêm miếng bìa chêm mỏng bên dưới khe chèn lược đàn.
• Muốn hạ thấp lược: Dùng giấy nhám đặt trên mặt phẳng và chà nhẹ phần đáy lược đàn để giảm độ cao.

Lưu ý: Thao tác mài cần thực hiện thật kiên nhẫn và từ tốn. Mài quá tay sẽ khiến khoảng cách dây bị tụt quá sâu, rất khó phục hồi.

Bước 3: Xử lý xương ngựa

Độ cao của xương ngựa đàn quyết định trực tiếp đến độ căng và độ hở dây ở các ngăn phím cao.

• Tháo xương ngựa ra khỏi cầu đàn, tiến hành mài đều mặt đáy bằng giấy nhám nếu cần hạ thấp, hoặc chêm thêm chốt đệm nếu cần nâng cao.
• Lắp lại dây để kiểm tra lực căng và đảm bảo khoảng cách giữa dây và mặt phím đạt mức vừa phải.

Lưu ý: Đây là công đoạn cuối cùng quyết định độ êm khi bấm. Bạn nên lắp dây vào thử nghiệm kỹ trước khi cố định Action đàn chuẩn hoàn toàn.

Các thắc mắc phổ biến thường gặp

1. Chơi đàn bị đau ngón tay có phải luôn do dây quá cao?

Chưa hẳn. Đau tay có thể xuất phát từ việc bạn mới bắt đầu tập luyện hoặc chọn cỡ dây quá lớn (như cỡ 13-56). 

Bạn nên cân nhắc chuyển sang các cỡ dây nhỏ hơn (như 10-47, 11-52 hoặc 12-53) kết hợp kiểm tra độ cao dây để thao tác thoải mái hơn.

2. Đàn phát ra tiếng rè ở phím thấp có chắc chắn do dây bị hạ quá thấp?

Không hoàn toàn. Nguyên nhân rè tiếng ở các phím thấp có thể do độ cong cần đàn chưa chuẩn hoặc do các thanh phím kim loại bị lệch. Nếu rè tiếng xuất hiện ở các phím cao (từ phím 14 trở đi), nâng độ cao dây sẽ giúp cải thiện tình trạng này. 

Hiện tượng này đôi khi còn liên quan đến chất lượng gia công mối nối giữa cần và thùng đàn.

3. Cần chuẩn bị những dụng cụ gì trước khi tiến hành điều chỉnh?

Bạn nên trang bị bộ dụng cụ gồm: Khóa lục giác (Phím Allen), tô vít 4 cạnh, kéo hoặc kìm cắt dây, thước lá milimet, giấy nhám hạt mịn và kìm kẹp.

4. Tại sao độ cao dây tự thay đổi dù không hề can thiệp?

Hiện tượng này xuất phát từ một số yếu tố tự nhiên:

• Sự biến đổi của thời tiết và độ ẩm môi trường làm gỗ co giãn, biến dạng cần đàn.
• Lực kéo liên tục từ bộ dây trong quá trình chơi đàn hàng ngày.
• Sự chênh lệch về lực căng khi bạn thay đổi sang bộ dây có kích thước (gauge) khác biệt.

5. Nên học guitar đệm hát ở đâu uy tín và chất lượng tại TPHCM?

C-Fly Music là lựa chọn hàng đầu với lộ trình cá nhân hóa, 100% phòng học trang bị cách âm đạt chuẩn. Học viên được tặng 2 buổi học thử miễn phí, dễ dàng theo dõi tiến độ qua ứng dụng C-Fly Music và hưởng chính sách hỗ trợ trả góp 0% vô cùng linh hoạt.

Mong rằng những hướng dẫn chi tiết trên đây sẽ giúp bạn dễ dàng làm chủ thông số action đàn guitar ngay tại nhà. Hãy chủ động kiểm tra và điều chỉnh độ cao dây chuẩn xác để luôn có trải nghiệm bấm phím êm ái, tạo tiền đề tạo nên những giai điệu tròn trịa và đong đầy cảm xúc nhé!